Tía tô là cây thân thảo, mọc hằng năm, đứng thẳng. Thân vuông, có rãnh dọc và có lông. Lá mọc đối, có cuống dài, phiến là hình trứng, đầu nhọn. Hoa trắng hay tím.
II/ Kỹ thuật trồng
2.1. Đất trồng
- Chọn chân đất cao, tơi xốp, thoát nước tốt.
- Đất được cày bừa kỹ, dọn sạch cỏ và lên liếp.
- Mùa nắng : Làm liếp rộng 1- 1.2m, nếu đất cát pha có thể làm liếp chìm để giữ ẩm.
- Mùa mưa : Làm liếp rộng 0.8 – 1m, cao 20 cm.
2.2. Cách gieo trồng
- Có 2 cách : gieo hạt và giâm cành
- Liếp gieo hạt được cày bừa kỹ (đất nhuyễn), bón lót phân chuồng hoai. trước khi gieo nên rải Basudin và sau khi gieo phủ rơm. Khi hạt nẩy mầm phải giở rơm để cây mọc cứng.
- Khi cây có 5 – 6 lá thật (30 – 35 ngày sau gieo) là đem trồng .
2.3. Thời vụ gieo trồng
Tía tô có thể trồng được quanh năm.
2.4. Mật độ, khoảng cách
- Cây cách cây, hàng cách hàng : 15 x 15 cm.
- Mật độ : 450.000 cây/ha
2.5. Bón phân (tính cho 1.000 m2)
Bón lót: 1 tấn phân chuồng + 10 kg super lân.
Bón thúc:
+ 10 NST (ngày sau trồng): Hoà phân urê với nồng độ 20g/10 lít nước, kết hợp với bánh dầu, phân chuồng. 10 ngày tưới/lần.
+ 20 NST: Hoà phân urê để tưới như trên.
2.6. Chăm sóc:
Thường xuyên làm cỏ, xới xáo, vun gốc cho cây sinh trưởng.
2.7. Phòng trừ sâu bệnh
Bệnh chết cây và bệnh gỉ sắt:
Giai đoạn cây con có 4 – 5 lá thật thường bị bệnh chết rạp cây con do nấm Fusarium sp. gây nên.
Phòng trừ bằng cách xử lý đất bằng vôi trước khi trồng. Vào mùa mưa nên làm chân liếp cao, trồng thưa, thu gom tàn dư cây trồng đem huỷ. Không trồng tía tô trên cùng một chân đất.
Sâu ăn lá: Sử dụng các loại thuốc như Sherpe, Polytrin, Cyper,… để phun phòng trị.
Sử dụng Tất cả các loại thuốc nên tuân theo nguyên tắc “4 đúng”. Tía tô là rau gia vị nên cẩn thận trong việc sử dụng nông dược. Trước khi thu hoạch 2 tuần tuyệt đối không sử dụng bất cứ loại thuốc nào.
2.8. Thu hoạch
- Sau khi trồng 40 ngày là có thể thu hoạch.
- Thu hoạch đợt đầu bằng cách cắt chừa gốc 10 cm, sau đó tiếp tục chăm sóc cho cây tái sinh 15 - 20 ngày thu 1 lần.
- Sau mỗi đợt thu tiến hành làm cỏ, vun gốc kết hợp với tưới nước phân như trên.
- Khoảng 2 đợt bón bổ sung bánh dầu, phân chuồng + 4 kg urê
Cây cần ta còn gọi là cần cơm, cần ống, có tên khoa học là Ocnanthe Stolontifera, là loại rau ăn thân lá, họ hoa tán. Thân cây cần xốp, chia nhiều đốt, mỗi đốt có một lá, bẹ lá ôm thân, lá xẻ thuỳ sau, mỗi nách có thể đẻ một nhánh. Cây cần ta sinh sản vô tính và sống ở nước.
1. Đặc điểm của cây cần ta
Cây cần ta còn gọi là cần cơm, cần ống, có tên khoa học là Ocnanthe Stolontifera, là loại rau ăn thân lá, họ hoa tán. Thân cây cần xốp, chia nhiều đốt, mỗi đốt có một lá, bẹ lá ôm thân, lá xẻ thuỳ sau, mỗi nách có thể đẻ một nhánh. Cây cần ta sinh sản vô tính và sống ở nước.
Cần ta thích hợp với đất bùn hẩu, nhiều mùn, đất thịt và luôn có độ pH = 6 -7. Nhiệt độ thích hợp cho cây phát triển là 15 - 20 độ C, ở nhiệt độ trên 25 độ C và dưới 5 độ C cây sinh trưởng chậm, là chuyển màu huyết dụ. Trong 100g cần ta có 95,3 g nước, 1g protêin, 1,5g gluxit, 31g canxi, 64g phốt pho, 6mg vitamin C.
2. Kỹ thuật trồng cần ta
a) Làm đất Đất cày bừa nhuyễn, bón lót bằng phân chuồng ủ hoai 70 - 100 kg/sào, cày lấp phân, để vài ngày mới cấy.
b) Thời vụ, chăm sóc Rau cần ta chỉ được trồng vào mùa đông, trồng bằng cây giống cấy từ giữa các khóm là 10 x 10cm.
Sau khi cấy vài ba hôm cây bén rễ thì rắc tro bếp phủ kín mặt ruộng vừa để chống rét, vừa cung chấp chất khoáng cho cây phát triển. Khi cây cao 15 - 20 cm, bón thúc khoảng 20 - 21 kg nước phân chuồng, 0,6 kg đạm + 0,6 kg kali và đưa nước vào ruộng, để nước cao khoảng 5 - 7 cm. Khi cây cao 30 - 35 cm, bón thúc lần 2 với liều lượng như lần thứ nhất và đưa nước vào sâu 15 - 20 cm. Khi cây cao 50 - 60 cm, bón phân lần thứ ba như 2 lần trên, đưa nước ruộng ngập cách ngọn cây 15 - 20 cm. Trồng được 30 ngày thì thu hoạch. Trước khi cắt nên rút nước còn 3 - 5 cm, cắt từng khóm.
c)Giữ giống Đến tháng 4, sau khi thu hoạch lần cuối, lấy gốc cần giâm vào ruộng (dồn ruộng giống), cây mọc lại, cao khoảng 20 cm thì rút nước chỉ để đủ ấm (vắt đất nước chảy ướt tay là được. Mầm cần mọc ra không cần chăm sóc, không cần làm cỏ. Sang tháng 8, 9 bắt đầu làm cỏ, tưới phân, tát nước đủ ẩm để cây đâm chồi, đẻ nhánh, nhổ các cây này cấy giâm với khoảng cách 5x5 cm và đưa nước vào xăm xắp. Khi nhánh cao 10 cm đem cấy ra ruộng rau. Cần ta gần như không bị sâu bệnh, chỉ hay bị đỏ lá (huyết dụ) nên không cần dùng thuốc bảo vệ thực vật.
Gia đình sẽ luôn có hoa hồng đẹp quanh năm mà chẳng tốn tiền mua cây mới.
'Thành gia lập nghiệp' - mỗi người trong chúng ta đều luôn mơ về một ngôi nhà bình yêu với mảnh vườn hoa rực rỡ. Trong khi nhiều người dành thời gian để cải thiện nội thất trong nhà thì nhiều gia đình lại dành nhiều thời gian chăm chút vườn tược - mỗi người một sở thích. Nếu như trong thiết kế nội thất có các thủ thuật của riêng mình thì chăm sóc vườn tược cũng vậy.
Hoa hồng là loài hoa phổ biến và được ưa chuộng ở khắp mọi nơi. Vẻ đẹp kiêu sa của hoa hồng được xưng tụng là nữ hoàng của các loài hoa. Nhiều gia đình chuộng đến nỗi chỉ trồng toàn hoa hồng. Thay vì bỏ khá nhiều tiền để mua đi mua lại những cây hoa yêu thích thì họ có thể dễ dàng giâm cành nhân giống ngay tại nhà. Nghe có vẻ to tát nhưng thực sự rất đơn giản.
Chuẩn bị:
- Cây giống
- Dao nhọn
- Kéo tỉa
- Chai nhựa 2L
- Thùng phuy nhựa
- Đá dăm
- Đất dinh dưỡng
- Thuốc kích thích ra rễ
Thực hiện:
Bước 1: Cắt cả chai nhựa và thùng phuy theo như hướng dẫn trong hình để tạo thành một nhà kính mini cho cây phát triển.
Bước 2: Rải một lớp đávào dưới đáy thùng phuyđể giúp thoát nước. Sau đó mới là lớp đất.
Bước 3: Xới đất cho tơi và tưới thêm nước cho đủ ẩm.
Bước 4: Chọn lấy một cành hồng khỏe mạnh đang ở giai đoạn trưởng thành. Cành nhân giống tốt là những cành thẳng, tươi khỏe và mới mọc trong vòng 1 năm.
Bước 5: Cắt cắt chéo một góc 45o ở phần sát thân cây.
Bước 6: Ngắt bỏ những nụ hoa đã tàn. Sau đó bạn cắt bỏ toàn bộ lá trên cây.
Bước 7: Dùng dao nhọn rạch một đường chữ 'T' nằm ngang ở gốc cành như trong hình
Bước 8: Bôi một ít thuốc kích thích mọc rễ ở gốc cành
Bước 9: Cắm cành vào trong đất ẩm rồi dùng chai nước bao phủ xung quanh. Ấn nhẹ để chắc chắn rằng chai chìm trong đất và vững chãi dù mưa gió nhằm bảo vệ tốt cho cành giâm.
Bước 10: Đặt chậu cây ở nơi râm mát, không có ánh sáng mặt trời trực tiếp. Mỗi ngày, bạn chỉ cần tưới ẩm cho đất. Chú ý không động tay vào cây cho đến khi ra rễ sau 1 tuần.
Cách trồng lại đào, quất sau Tết được nhiều người quan tâm để có thể tiếp tục sử dụng lại những gốc đào và cây quất đẹp phục vụ cho Tết sang năm.
Cách trồng lại đào sau Tết với biện pháp kỹ thuật đơn giản được người tiêu dùng áp dụng để tái sử dụng lại vào dịp tết sang năm.
Trồng lại: Đất trồng đào thích hợp là đất thịt pha sét có độ pH 7-8.Chọn chỗ đất cao ráo, thoát nước. Nhà không có đất thì trồng vào chậu to, nhớ xử lý đáy chậu thật thoát nước. Đào là cây cảnh không ưa bóng. Trước khi trồng phải bón lót bằng phân ải hoặc phân hữu cơ vi sinh.
Sau tết đem trồng càng sớm càng tốt, chậm nhất là khoảng 15 tháng Giêng. Lúc trồng lấp đất vừa ngang cổ rễ, nên nhẹ đất từ xung quanh dồn vào bầu cho chặt, tưới nước đẫm. Sau đó luôn tưới đủ độ ẩm cho đến khi cây ra lá non.
Đất trồng đào thích hợp là đất thịt pha sét có độ pH 7-8.
Cắt sửa cành: Trồng xong, cắt ngay cành lần thứ nhất. Lần này cắt thật đau để cành mới phát sinh nhiều, năm tới sẽ cho nhiều hoa. Nếu không cắt đau, để cành già, năm tới hoa chỉ có ở phía ngoài đọt cành. Sau đó, mỗi tháng phải cắt nhẹ một vài lần cho đến tháng 6 âm lịch mới thôi.
Tưới bón: Sau mỗi lần cắt cần hòa phân hữu cơ tưới cho cây. Các tháng tiếp đều phải tưới. Tháng 8, 9 cần tưới bón nhiều để thúc cho cây nảy nhiều hoa và to hơn. Đào ưa phân bắc đã ủ kỹ hoặc ngâm ngấu, nước tiểu, đạm urê.
Hãm cây: Hãm cây là nhằm hạn chế sự sinh trưởng, bắt cây chuyển sang giai đoạn ra hoa.
Tuốt lá: Đào thuộc loại cây rụng lá hàng năm về mùa đông. Sau khi lá rụng, nụ hoa phát triển và lớn nhanh. Thường tuốt lá đào bích từ mùng 5 - 20/11 âm lịch, đào bạch từ mùng 5 - 15/10 âm lịch.
Cách tuốt lá: Cần phải bảo vệ mắt hoa ở cuối nách lá. Nên bứt từng lá. Không được một tay tuốt lá thẳng từ đọt xuống, làm như vậy tổn thương đến mầm hoa.
Thúc và hãm thời gian ra hoa: Mặc dầu đã thực hiện những biện pháp chăm sóc và điều khiển như trên, nhưng thời gian ra hoa có năm cũng không đúng Tết. Vì nếu gặp rét, hoa sẽ ra chậm. Ngược lại, gặp thời tiết ấm hoa sẽ ra sớm hơn. Do đó vấn đề thúc và hãm phải thực hiện trong những trường hợp cần thiết.
Thúc: Đầu tháng 12 âm lịch, nếu thấy các nụ hoa chưa nhú một cách rõ ràng, báo hiệu hoa sẽ nở chậm, cần phải thúc bằng cách: Tưới phân đạm Sunfat nitrat hay ure. Bới xung quanh gốc sâu độ 5cm, tưới phân Bắc, nước tiểu. Tưới nước nóng 35 - 400C.
Hãm: Vào hạ tuần tháng 11 âm lịch nếu thấy nụ hoa nhú to, có thể hoa nở sớm, cần áp dụng các biện pháp hãm là che ánh nắng, tạo bóng tối cho cây cả ngày trong thời gian mươi, mười lăm ngày. Vừa che vừa theo dõi thời tiết và tiếp tục nghiên cứu cây.
Không tưới, không xới xáo. Dùng dao khứa quanh thân một vòng đứt vỏ như đã nói ở phần trên. Bới đất, chặt bớt rễ, dùng mai xén bớt từ 10-20% rễ, cần xén rải rác đều xung quanh gốc, liệu xén như bầu định đánh lên vào dịp Tết. Thúc, hãm chỉ làm trong trường hợp thật cần thiết. Vì cả hai trường hợp đều ảnh hưởng đến phẩm chất của hoa.
Trồng lại và cách chăm sóc cây quất cảnh sau Tết
Khi mua quất cảnh chơi Tết, muốn Tết sau lại có cây để chơi mà không tốn tiền mua lại thì ngay từ lúc mua, bạn đã phải tiến hành chăm sóc cây cẩn thận để Tết này, Tết sau lại có quất bày nhà đẹp.
Chăm sóc cây quất cảnh trưng Tết
Khi mua quất cảnh chơi Tết, muốn Tết sau lại có cây để chơi mà không tốn tiền mua lại thì ngay từ lúc mua, bạn đã phải tiến hành chăm sóc cây cẩn thận để Tết này, Tết sau lại có quất bày nhà đẹp.
Mỗi ngày dùng bình bơm hoặc bình xịt nhỏ, loại có dung tích 0,5-1,5 lít phun hoặc dùng tay rẩy nước sạch lên tán lá 1-2 lần, tưới đủ ẩm cho gốc quất, đảm bảo lá vẫn tươi và rụng ít sau đợt chơi Tết.
Chăm sóc cây quất cảnh trước khi trồng lại 10 ngày
Dùng sản phẩm siêu ra rễ hoặc nước tăng trưởng Vườn sinh thái, A-H502 và Orgamin pha với nước sạch, nồng độ theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm, phun ướt đẫm tán lá, tưới ướt đẫm gốc cây.
Sau 10 ngày tưới dung dịch trên thì tiến hành đánh cây quất cảnh ra đất. Khi này bộ rễ cây quất đã được phát động, các rễ mới được hình thành. Dùng tay vặt 1/2 - 2/3 số lá trên cây, tiến hành trồng, tưới ẩm như những cây quất giống bình thường. Quất nên trồng nơi đất thịt nhẹ, thịt trung bình để khi đánh bầu có độ liên kết tốt, không bị vỡ.
Chăm sóc
Khoảng 5-7 ngày sau khi trồng, bạn cần xới xáo quanh gốc (cách gốc 30 cm) cho đất tơi xốp và tưới hoặc bón phân khoáng (mỗi gốc bón 0,5-1 kg NPK (tỷ lệ 12:5:10) cách gốc 30 cm cho quất nhanh phát triển cành lá, có thể tưới, bón thêm nước hoặc phân chuồng hoai mục cho quất tốt bền và giảm sâu, bệnh hại.
Dùng phân hữu cơ vi lượng PTS9 bón thay phân chuồng kết hợp với nước tăng trưởng Vườn sinh thái phun lướt qua (nồng độ 5ml/15 lít nước khi lá non nhiều và 5ml/10 lít nước khi lá già, lá bánh tẻ) khoảng 15-20 ngày/lần, lá quất dày, xanh, quả to, mập chín màu sắc tươi đẹp lâu rụng, cây quất khoẻ mạnh chống lại sâu, bệnh hại tốt.
Tạo tán, tạo thế
Bạn có thể tạo thế mới hay duy trì thế sẵn có đã tạo từ năm trước. Người tạo tán, tạo thế phải tìm hiểu qua tài liệu, thực tế sản xuất, nắm được hình dạng cơ bản của từng loại thế thì mới thành công.
Khi cắt tỉa tạo thế chú ý phải dùng dao, kéo sắc chuyên dùng, tiến hành công việc vào những ngày nắng ráo. Việc tạo thế cần làm định kỳ 7-10 ngày/lần.
Tạo quả, lộc cho cuối năm
Cần đảo quất vào trung tới hạ tuần tháng 5 dương lịch. Trước khi đảo quất, tưới đủ ẩm, dùng đầm sắt hay gỗ đầm xung quanh gốc (cách gốc 20-30cm) cho phần đất đó liên kết với nhau, hạn chế nứt, vỡ bầu khi đào, đánh.
Bầu to hay nhỏ phụ thuộc vào cây, vào đường kính tán, đường kính chậu định bứng trồng sau này. Đầu tiên dùng cuốc, thuổng moi đất xa cách gốc 60-100 cm, đào rãnh sâu 40 cm, rộng 20 cm, sau đó tỉa bỏ bớt đất đến đường kính bầu đã định, trong quá trình bỏ bớt đất, ta chặt bỏ các rễ quá to (đường kính > 1 cm) không quấn quanh bầu được, còn các loại rễ nhỏ, mềm dài đem quấn quanh bầu, dùng dây nilon buộc chặt rễ qua gốc.
- Nếu định để trên tán chỉ có một loại quả chín: Để cây vừa đánh bầu vào nơi râm mát, tránh mưa to làm rã hỏng bầu, trong 10-20 ngày, khi nào các lá héo rụng gần hết (80-90% lá rụng) đem trồng lại và chăm sóc bình thường, cây sẽ ra hoa kết quả đồng loạt vào tháng 7-8, chín vào tháng 1-2 dịp Tết Nguyên Đán.
- Muốn có tán vừa có quả chín, quả xanh, vừa có lộc hoa, sau khi đánh bầu đảo quất cần để trong bóng mát 7-10 ngày sao cho tán cây héo rụng bớt 1/2 lá, đem trồng lại.
Khi cây kết quả ở lứa hoa đầu và lứa hoa thứ hai (tháng 6-8), ta vặt bớt 1/2 lượng quả, cắt ngọn non, vặt 1/2 số lá bánh tẻ, bón thúc phân đạm + kali hoặc nước tăng trưởng cây lại tiếp tục ra hoa, kết quả, phát lộc những lứa sau, cuối năm sẽ được cây trên tán vừa có quả chín, quả xanh, vừa có hoa và lộc non như ý muốn.
Kết quả thử nghiệm trồng cây măng tây trên vùng đất xám TP HCM.
Măng tây được trồng tại thành phố là giống măng tây xanh, trồng từ hạt, thời gian gieo trồng trong vườn ươm kéo dài 2,5 tháng. Lúc đó, cây đạt chiều cao 25 cm và bắt đầu đem ra trồng trên ruộng sản xuất. Thời gian trồng cho đến ngày thu hoạch măng đầu tiên là 3,5 tháng. Tuy nhiên, năng suất măng bắt đầu ổn định kể từ đợt thu hoạch thứ 2 (9 – 10 tháng sau khi trồng). Năng suất măng thu hoạch tại các ruộng của nông dân trung bình 10 – 12 kg/ngày/1.000m2, trong đó, măng loại 1 đạt trên 95% (măng loại 1 có đường kính gốc >0,7cm, chiều cao >18cm).
Cây măng tây có tên tiếng Anh: Asparagus, tên khoa học: asparagus officinalis L. thuộc họ măng tây Asparagaceae, là một loại rau cao cấp được nhập vào trồng tại Việt Nam từ những năm 60 - 70 ở các vùng như Đông Anh - Hà Nội, Kiến An - Hải Phòng, Đức Trọng - Lâm Đồng. Sản phẩm của cây măng tây là đoạn thân non, có hàm lượng dinh dưỡng khá cao, gồm nước chiếm 83%, chất khô 17%, trong đó: protein 2,2%, đường 1.2%, chất xơ 2,3% và nhiều khoáng chất như kali, magnê, canxi, sắt, kẽm, selenium, đồng, phospho,... Ngoài ra, chúng còn chứa rất nhiều loại vitamin quan trọng như vitamin K, C, A, Pyridoxine (B6), Riboflavin (B2), Thiamin (B1) và các chất khác như Triptophan, Folate,...
Đặc điểm sinh trưởng phát triển:
Măng tây là loại cây trồng lâu năm, dạng bụi thân thảo, được trồng trong các vùng có nhiệt độ trung bình khoảng 25oC. Tuy nhiên, ngày nay, do tiến bộ trong việc chọn giống nên đã tạo được những dòng măng tây xanh, sinh trưởng và phát triển tốt trong những vùng nhiệt đới có nhiệt độ trung bình trong năm cao. Bộ phận thu hoạch của măng tây là măng. Trước khi nhú khỏi mặt đất, măng có màu trắng, mềm, khi mọc cao lên chúng biến thành màu xanh và phát sinh cành, cây có thể cao từ 1,5 - 2 m.
Măng tây là cây ưa sáng, chúng rất mẫn cảm với đất trồng. Đất trồng măng tây phải có độ phì cao, tơi xốp, giàu mùn và độ pH từ 6 - 7 là tốt nhất. Để có măng mềm, ngọt, cần phải cung cấp đủ nước và giữ ẩm cho cây, ẩm độ đất tốt nhất là từ 65 - 70%.
Măng tây được trồng bằng hạt (chủ yếu là hạt lai F1). Thời gian gieo trồng, chăm sóc trong vườn ươm khoảng 2 - 3 tháng, khi cây cao được 25 - 30 cm đem trồng ở ruộng sản xuất. Sau khi trồng, nếu chăm sóc tốt, từ tháng thứ ba cây bắt đầu cho măng. Tại các vùng nhiệt đới không có mùa đông, cây sinh trưởng, phát triển quanh năm nên cho năng suất khá cao. Thời gian khai thác kinh tế kéo dài 10 - 15 năm. Mật độ trồng trung bình từ 20.000 - 22.000 cây/ha. Cây rất ít bị sâu bệnh, thường có 2 loại bệnh phổ biến như sau: bệnh chết cây do nấm Fusarium oxysporum và F. moniliforme và bệnh khô cành, sọc thân do nấm Puccinia Asparagi.
Kết quả ban đầu trồng tại thành phố:
Năm 2005, một doanh nghiệp đã kết hợp với 07 hộ nông dân tại huyện Củ Chi triển khai mô hình trồng thử nghiệm giống măng tây xanh trên diện tích khoảng 1,3 ha, đến nay đã thu hoạch. Hiện nay, mô hình mở rộng thêm với diện tích 3,75 ha, có 20 hộ tham gia.
Ghi nhận được qua khảo sát sự sinh trưởng của cây măng tây trồng tại thành phố như sau: Măng tây được trồng tại thành phố là giống măng tây xanh, trồng từ hạt, thời gian gieo trồng trong vườn ươm kéo dài 2,5 tháng. Lúc đó, cây đạt chiều cao 25 cm và bắt đầu đem ra trồng trên ruộng sản xuất. Thời gian trồng cho đến ngày thu hoạch măng đầu tiên là 3,5 tháng. Tuy nhiên, năng suất măng bắt đầu ổn định kể từ đợt thu hoạch thứ 2 (9 - 10 tháng sau khi trồng). Năng suất măng thu hoạch tại các ruộng của nông dân trung bình 10 - 12 kg/ngày/1.000m2, trong đó, măng loại 1 đạt trên 95% (măng loại 1 có đường kính gốc >0,7cm, chiều cao >18cm).
Cây sinh trưởng phát triển liên tục trong năm. Tuy nhiên, do đặc điểm khai thác, sau thời gian 3 tháng phải ngưng thu hoạch măng để thay thế cây mẹ, thời gian này kéo dài 30 - 40 ngày. Do đó, trong 1 năm chỉ cho thu hoạch 8 tháng, tương ứng với 240 ngày. Như vậy, năng suất măng trong 1 năm có thể đạt 2.400 kg/1.000m2 (10 kg/ngày x 8 tháng x 30 ngày = 2.400 kg), tương đương 24 tấn/ha/năm.
Trong quá trình trồng tại thành phố có xuất hiện bệnh khô cành, sọc thân do nấm Puccinia Asparagi . Nông dân phòng ngừa bằng cách phun thuốc CoC -85 vào thời gian cây không cho măng.
Do là cây trồng mới nên việc canh tác cây măng tây bước đầu được nông dân tiếp cận và vận dụng kinh nghiệm để nâng cao năng suất, chất lượng, tự chế nón để úp vào đầu các cây măng, hạn chế hư hỏng do nước... Việc thu hoạch khá đơn giản, nông dân tận dụng lao động nhàn rỗi và lao động lớn tuổi để sơ chế sản phẩm giao nộp theo hợp đồng với công ty.
Đánh giá về hiệu quả kinh tế:
Với chi phí đầu tư ban đầu cho 1 ha tương ứng với khoảng 50 - 60 triệu đồng, sau khi trồng khoảng 6 tháng cây sẽ cho năng suất ổn định, khoảng 24 tấn/ha như hiện nay và giá bao tiêu sản phẩm là 10.000đ/kg của công ty thì nông dân có thể tạo ra một giá trị khoảng 240 triệu đồng/ha/năm. Sau khi trừ chi phí, có thể tạo thu nhập khoảng 150 - 180 triệu đồng/ha/năm. Thời gian khai thác của cây măng tây kéo dài 8 - 10 năm, nếu quá trình trồng chăm sóc cây tăng cường phân hữu cơ đầy đủ sẽ có khả năng nâng cao được năng suất và giá trị.
Tóm lại, cây măng tây xanh là một đối tượng cây trồng mới, có thị trường tiêu thụ khá lớn trong và ngoài nước; là đối tượng cây trồng cho giá trị kinh tế rất cao, góp phần nâng cao thu nhập nông nghiệp; bước đầu tỏ ra thích nghi sinh trưởng phát triển tốt trên vùng đất xám của huyện Củ Chi. Việc trồng cây măng tây đơn giản, có thể tận dụng được lao động nhàn rỗi và người lớn tuổi trong nông thôn hiện nay, phù hợp để chọn làm cây trồng phục vụ chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Hiện nay, Trung tâm Khuyến nông thành phố đang phối hợp với doanh nghiệp nghiên cứu hoàn thiện dần quy trình để giúp nông dân nâng cao năng suất chất lượng và mở rộng diện tích canh tác.
Cây Chùm ngây có nguồn gốc lâu đời ở vùng Nam Á, cây phát triển nhanh có thể cao từ 9 - 12 m. Trồng sau 8 tháng ra hoa màu kem. Hoa nở bắt đầu từ tháng Giêng đến tháng Ba. Quả dài từ 30 - 50 cm. Chùm ngây thuộc loại cây gỗ mềm; trồng gần nhà gặp gió mạnh có thể bị đổ. Cây rụng lá từ tháng 12 - tháng 1 năm sau và sẽ mọc lại trong vòng 1 - 2 tháng. Vỏ cây dầy, có màu xám giống điên điển. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trong hầu hết các bộ phận của cây đều chứa các chất cần cho con người, như khoáng chất, vitamin, các axit amin, bêta-caroten, phenolics...
Theo kết quả nghiên cứu của Trạm Huấn luyện & thực nghiệm nông nghiệp Văn Thành (TP.HCM): “Thân, lá, rễ cây chùm ngây có thể sử dụng làm thực phẩm rau xanh, vỏ làm gia vị, thân làm củi đốt, hạt để ép lấy dầu… Ngoài ra, chùm ngây còn có dược tính chữa bệnh đường ruột, kích thích tiêu hóa, trị tiêu chảy, kiết lị, viêm phổi, tan máu bầm, trị khớp, còi xương, phù nề… Giá trị cao nhất của cây là dùng khử trùng nước, làm nước trong sạch, có thể dùng cho sinh hoạt vừa rẻ tiền, lại không độc hại”.
Hoa trắng, to giống hoa đậu, có 5 cánh hoa, tiểu nhị 5. Trái nang dài từ 25-35 cm, to từ 2-3 cm khi khô nở thành 3 mảnh có nhiều hột màu đen, có 3 cạnh xếp theo chỗ lõm của từng mảnh vỏ, có cánh mỏng bao xung quanh hột. Mùa hoa bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 1 năm sau và thu hoạch hột vào khoảng tháng 2 hằng năm.
Đặc tính sinh thái
Cây ưa sáng mọc nhanh, giai đoạn đầu ưa bóng nên có thể trồng xen, khi cây lớn điều chình ánh sáng, phân cành cao, vỏ màu hơi xanh khi còn non, màu trắng mốc khi cây đã già, tái sinh chồi mạnh với những nơi độ ẩm cao, đất xốp, tầng mùn dày, tái sinh hạt yếu. Cây chịu hạn tốt, chịu được những nơi đất xấu cằn cổi.
Phân bố
Chùm ngây là loài cây có nguồn gốc từ khu vực thuộc bang Kerala của Ấn Độ, nhưng nó cùng được trồng nhiều nơi như ở Đông Bắc và Tây Nam Châu Phi, bán đảo Ả Rập, Nam Á. Những vùng có lượng mưa thấp hằng năm. Chùm ngây có ở Việt Nam từ lâu đời, mọc hoang nhiều ở tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, cây phát triển phù hợp với độ cao dưới 700m. Ở An Giang, phát hiện cũng có mọc rãi rác một số nơi ở vùng Bảy Núi.
Công dụng
Chùm ngây rất giàu dinh dưỡng nhất là chất đạm, chất sắt, có chứa nhiều vitamin các loại.
Làm thực phẩm: Lá tươi chứa 6,35g% chất đạm, 1,7g% chất béo, 8g% chất bột đường, 1,9g% chất xơ và các chất khoáng khác (DS Phan Đức Bình)
Dược liệu: Thân, cành, vỏ, rễ chùm ngây đều có chứa moringinin trị các bệnh kháng sinh, kích thích tiêu hóa, kiết lỵ, phù nề, thấp khớp, huyết áp…
Khả năng làm sạch nước: Nghiền hột quấy đều trong nước sau 2 giờ thì nước trong dùng được, và còn nhiều công dụng khác.
Kỹ thuật thu hái hạt giống
Cây trồng trên 18 tháng bắt đầu ra hoa kết quả, độ tháng 02 hằng năm thì thu hái trái để làm giống. Nên lấy giống từ những lâm phần hoặc cây mẹ trên 06 tuổi trở lên. Cần lưu ý trong thu hái, chọn trái đã già, to, tròn đều, màu vỏ chuyển từ màu xanh sang màu thẩm mốc, không lấy những trái đã nứt, hoặc có sâu đục hoặc bị bệnh nấm, không bẻ cả cành mà nên có dụng cụ thu hái để chọn những trái đạt yêu cầu và giữ lại những trái chưa đạt để thu tiếp.
Chế biến hạt giống
Sau khi thu hái về phải rải đều ra trên tấm bạt, phơi ngoài nắng nhẹ, khi thấy trái đã có hiện tượng nứt thì đưa phơi trong bóng mát. Không phơi trực tiếp ngoài nắng vì hạt có dầu nên sẽ giảm tỷ lệ nẩy mầm, sau khi hạt đã bung ra hết khỏi trái thì sàng loại bỏ các tạp chất và thu hạt để đưa vô dụng cụ bảo quản
Bảo quản hạt giống
Là loại hạt có dầu nên công tác bảo quản đòi hỏi phải thực hiện tốt thì chất lượng giống mới đảm bảo. Sau khi loại bỏ các tạp chất và các hạt chất lượng xấu như hạt lép, hạt nhỏ, hạt bị sâu đục…Xong cho vào túi PE hàn kín để bảo quản lạnh ở nhiệt độ trung bình 100C. Chỉ sử dụng trong năm thì tỷ lệ nẩy mầm cao trên 75% nếu để sang năm sau tỷ lệ nẩy mầm chỉ còn 20-30%
Kỹ thuật gieo ươm giống
Xử lý hạt giống: Hạt giống được ngâm trong nước nóng ấm 2 sôi + 3 lạnh (gồm 2 ca nước sôi hòa đều với 3 ca nước lạnh) ngâm 12 giờ vớt ra cho vào túi vải, treo ráo nước sau 4 giờ thì rửa chua một lần. Khoảng 24 giờ sau thì hạt nứt nanh, đưa cấy vô túi bầu được chuẩn bị sẵn.
Túi bầu kích thước 9x12 cm được đục 4 lổ xung quanh túi bầu, cách đáy túi bầu khoảng 1,5 - 2cm. Thành phần ruột bầu gồm 60% đất pha cát, 30% xơ dừa hoặc tro trấu, rơm mục, 10% phân hữu cơ.
Che bóng bằng lưới chuyên dùng hoặc lá dừa. Giai đoạn đầu từ 50-60% ánh nắng, không chịu được nhiệt độ cao cây sẽ bị héo lá. Tưới nước: Ngày tưới 2 lần vào buổi sáng 8-9 giờ, buổi chiều 4-5 giờ, tưới vừa ướt túi bầu. Không tưới quá nhiều, cây sẽ bị thối rễ và chết.
Chăm sóc cây con trong vườn:
Thường xuyên làm cỏ phá váng cho cây và phân loại để có biện pháp chăm sóc cây tốt và phát triển đều. Cây được khoảng 1- 2 tháng tuổi thì tháo dàn che, từ từ đưa cây ra nắng để thích nghi và mau hoá gỗ cứng cây trước khi đưa đi trồng. Thời gian nuôi cây trong vườn ươm từ 4-6 tháng mới đưa đi trồng.
Kỹ thuật trồng cây Chùm ngây
a.Trồng đề làm rau xanh:
Nếu là mục đích trồng làm rau xanh cung cấp cho các cửa hàng siêu thị thì mật độ trồng 1m x 1,5m (cây cách cây 1m, hàng cách hàng 1,5m). Khi cây cao khoảng trên 01m thì cắt đọt, cây sẽ ra nhiều nhánh và tiếp tục cắt nhánh thì cây lại ra theo cấp số nhân, ta sẽ thu hoạch được lượng rau nhiều.
Thời vụ trồng: Thông thường đầu mùa mưa từ tháng 6-8 hằng năm là kết thúc. Không nên trồng quá trể, mùa khô đến cây sẽ bị chết nhiều.
Xử lý thực bì: Phát dọn sạch thực bì để hạn chế sâu bệnh hại và thuận lợi cho đào hố. Hố trồng cây: Đào hố theo quy cách 30 x 30 x 30cm. Đào trước 30 ngày, cho phân vào hố trung bình 2-3 kg phân hữu cơ hoai và lấp hố.
Trồng cây: Dùng cuốc xới đều dưới hố, xé túi bầu đặt cây ngay trung tâm hố, cây phải thẳng đứng, lấp hố ém đất xung quanh. Lấp theo hình nón úp đề cây không bị úng nước về mùa mưa sẽ bị chết nhiều.
Trồng để làm dược liệu
Nếu mục đích trồng làm dược liệu là chính thì nên trồng theo mật độ 3mx3m (hàng cách hàng 3m, cây cách cây 3m). Trồng theo nanh sấu, các nội dung khác thực hiện như trên. Hố trồng cây: Đào hố theo quy cách 40 x 40 x 40cm đào trước 30 ngày, cho phân vào hố trung bình 3 - 4 kg phân hữu cơ hoai và lấp hố.
Chăm sóc, bảo vệ
Giai đoạn đầu, cấm không cho gia súc, gia cầm vô khu vực trồng cây vì cây đang non, mềm dễ bị gãy và dậm đạp hư cây. Mùa khô, dọn sạch thực bì hạn chế bị cháy lan. Hằng năm có kế hoạch làm cỏ, xới vun gốc và bón phân cho cây.
Rễ bắt đầu lên
Rễ thưởng thành sau 1 tuần giâm cành
